კონსტანტინე ჭელიძე
ხსოვნა

კონსტანტინე
ჭელიძე

Konstantin Chelidze
კონსტანტინე სერგოს ძე ჭელიძე. ფოტო 1992 წლის ინტერვიუდან
კონსტანტინე სერგოს ძე ჭელიძე. ფოტო 1992 წლის ინტერვიუდან

თბილისელი მხატვარი, პედაგოგი, მეგობრებით სავსე ძველი სახლის პატრონი.

სახლი მარმარილოს დაფით

ის ცხოვრობდა სახლში, რომლის მარმარილოს დაფაზე ეწერა: „აქ ცხოვრობდა კონსტანტინე (კოტე) მარჯანიშვილი“, დიდი ქართველი რეჟისორის, ოჯახის ნათესავის მემორიალურ ბინაში. მისმა ბებიამ, ელენე დონაურ-მარჯანიშვილმა, იქ დაცული ნივთების უმეტესობა ყვარლის სახლ-მუზეუმს გადასცა და შვილიშვილს უამბობდა იმ დადგმებსა და მათზე მომუშავე მხატვრებზე.

თეატრი ოჯახის საქმე იყო. მამა, სერგო ჭელიძე, სახალხო არტისტი და მთავარი რეჟისორი იყო, დედა, ირინა დონაური, დამსახურებული არტისტი. გაიზარდა მთაწმინდასთან, სკოლის წლებში კრივს მისდევდა, დაამთავრა 43-ე სკოლა და სკოლის მეგობრები მთელი ცხოვრება შეინარჩუნა. მისი სახლი მეგობრების სახლი გახდა: აქ იკრიბებოდნენ ნოდარ დუმბაძე, ზურაბ წერეთელი, რეზო ჩეიშვილი და სხვები.

ფერწერა მხატვრის არქივიდან
K002 · ფერწერა მხატვრის არქივიდან
ლორდ ბაირონი, ჩანახატი
K176 · ლორდ ბაირონი, ჩანახატი

განათლება

სამხატვრო აკადემიაში პირველივე ცდაზე ჩაირიცხა: სკოლის ბოლო წელს პროფესორ ვასილი შუხაევთან მეცადინეობდა, აკადემია კი თეატრალური ფერწერის მიმართულებით სერგო ქობულაძესთან დაამთავრა. მასთან ერთად სწავლობდნენ წერეთელი, გიგი ქეშელავა და ჯემალ ლოლუა. თეატრში პირველი ნამუშევარი, ჯერ კიდევ სტუდენტობისას, „რობინ ჰუდის“ დეკორაციები იყო მოზარდ მაყურებელთა თეატრში; შემდეგ სხვა სპექტაკლებიც მოჰყვა, მათ შორის გრიბოედოვის თეატრში.

შემოქმედებითი გზა

1979 წელს გააფორმა საქართველოს პავილიონი ლონდონში, შექმნა ინტერიერები სოჭში და ინტურისტის კემპინგი ფასანაურში. ათი წელი იყო ტექნიკური ესთეტიკის ინსტიტუტის მსუბუქი მრეწველობის განყოფილების მთავარი მხატვარი; ეს ნამუშევრები კანადაში გამოიფინა და ქართული დიზაინის პირველი ნიმუშები იყო. მოგვიანებით ხატვასა და კომპოზიციას ასწავლიდა კერძო სახვითი ხელოვნების აკადემიაში.

1992 წელს ამბობდა, რომ ოფიციალური წოდებები არ ჰქონდა და არასდროს ეძებდა გამოფენებსა და პრივილეგიებს.

გრაფიკული ნამუშევარი პანოს ესკიზებიდან
K131 · გრაფიკული ნამუშევარი პანოს ესკიზებიდან

„სამშობლოს თან ვერ წაიღებ, როგორც მტვერს ფეხსაცმლის ძირზე.“

ხელთუქმნელი ხატი, ჭედური რელიეფი
K014 · ხელთუქმნელი ხატი, ჭედური რელიეფი

მეორე აკადემია

ყველაზე ძვირფასი ნამუშევარი მისთვის შოთა რუსთაველისადმი მიძღვნილი სერია იყო, რომელიც იაპონიისთვის შეუკვეთეს; ესკიზებზე წელიწადნახევარი იმუშავა. ძველი ოსტატების ჭედური ნამუშევრების ასლებს, რომლებიც „სოლანისთვის“ შეასრულა, ამ სერიასთან ერთად თავის მეორე აკადემიას უწოდებდა: ეს იყო ისტორიული ძეგლებისა და სპეციალური ლიტერატურის შესწავლა.

ხატები და რელიგიური სიუჟეტები ღრმად აღელვებდა. რწმენას აღწერდა, როგორც სულის უკვდავებისა და სიამაყისგან განთავისუფლების რწმენას. საყვარელი წიგნები: ბიბლია, რუსთაველი, „დონ კიხოტი“, რაბლე და „შვეიკი“.

ეს ტექსტი ეფუძნება არსენ ერემიანის ინტერვიუს „ხელოვნების გზა გრძელია“, გამოქვეყნებულს დაახლოებით 1992 წელს. ორიგინალი სტატიის ნახვა.